Podobno „co kraj, to obyczaj” jednak zwyczaje świąteczne nawet w poszczególnych częściach Polski znacznie się od siebie różnią! Oczywiście wiele tradycji, takich jak udekorowana choinka, sianko pod obrusem, pierogi z kapustą i grzybami, miejsce dla nieznajomego czy kolędowanie, jest dobrze znanych tak jak Polska długa i szeroka. Warto jednak dowiedzieć się, co jest specyficzne dla danego regionu.

Razem z całą redakcją Bloga Niezależnego Zrzeszenia Studentów chcemy zabrać Was w podróż śladami świątecznych zwyczajów charakterystycznych dla różnych regionów naszego kraju!

Kaszuby

Większość mieszkańców Kaszub bardzo dba o porządek w domu i na zewnątrz, na czas świąt Bożego Narodzenia. Wierzą oni, zapewni on spokój przez cały nadchodzący rok. Tradycyjne potrawy spożywane podczas wieczerzy wigilijnej to zupa rybna, smażone grzyby i ryż z jagodami. Bardzo ważną rolę podczas Świąt odgrywa grupa kolędników, która wędruje od domu do domu. Wśród nich znajdziemy między innymi muzykanta, cygana, wesołego diabła i śmierć. Część kaszubskich gospodarzy po wieczerzy udaje się do sadu i uderza siekierą w drzewka, co ma zapewnić obfite przyszłoroczne plony. Zwierzęta, które znajdują się w gospodarstwie często kropi się wodą święconą.

Kujawy

Regiony te w sposób szczególny obfitują w liczne, piękne dekoracje świąteczne. Na choinki często wiesza się tu chlebowe ciastka w kształcie domowych zwierząt. Świętowanie w tych regionach znacznie różni się obecnie od tego jak było kilkadziesiąt lat temu. Dawniej, dzieci nie mogły spożywać wieczerzy wigilijnej razem z dorosłymi. Nakrywano dla nich osobny stół, czyli tak zwaną „ryczkę”. Obecnie odchodzi się od tego zwyczaju i cała rodzina zasiada razem do stołu. Zanika także inny obyczaj, który szczególnie podobał się paniom domu. Dawniej gospodyni nie mogła wstawać w Wigilię od stołu. To gospodarz musiał podawać na stół wszystkie potrawy i troszczyć się o pełne talerze biesiadników.

Warmia i Mazury

Podczas wieczerzy wigilijnej na stole znajdują się tu między innymi barszcz lub zupy owocowe, śledzie w oleju, kasze przyrządzane na wiele sposobów oraz ziemniaki, pierogi z kapustą i grzybami. W kolejne świąteczne dni najczęściej serwuje się gęsinę oraz ryby. W niektórych domach na Warmii i Mazurach panuje tradycja wyciągania słomek spod obrusa. Osoba, która wyciągnie prostą słomkę, będzie wieść bezpieczne życie. Kolejnym typowym zwyczajem, praktykowanym już w coraz mniejszej liczbie domów jest posypywanie ławy paskiem. Według dawnych wierzeń robi się to, aby odkryć ślady zmarłych, którzy w wigilijną noc schodzą na ziemię.

Podlasie

W niektórych domach w Białymstoku tradycyjnym wigilijnym daniem są racuchy. Istnieje także inna tradycja, typowa dla niektórych Białostoczan. Mianowicie nie czekają oni na pierwszą gwiazdkę, czy też na koniec wieczerzy wigilijnej – prezenty od Mikołaja znajdują się pod choinką już od rana.

Lubelszczyzna

Na Lubelszczyźnie także nie brak pięknych, świątecznych tradycji. Co ciekawe, typowe dla tego regionu jest podawanie barszczu czerwonego tylko ze śmietaną.

Małopolska i Podkarpacie

Tutaj panuje jeden dość specyficzny zwyczaj. Przed podaniem potraw należy uderzyć siedzącą obok nas osobę łyżką i zawołać: „Wilku do grochu”! Od północy po okolicy chodzą także połaźnicy, czyli młodzi chłopcy składający życzenia. Pozdrawiają oni wszystkich słowami: „Na szczęście na zdrowie, na tą świętą Wigilię”. W zamian za życzenia obdarowuje się ich drobnymi prezentami i słodkościami. Dawniej, w niektórych domach przed rozpoczęciem wieczerzy wigilijnej wszyscy dzieli się czosnkiem.

Podhale

Dość popularnym daniem są bukty, czyli kopytka, moskole – podpłomyki z gotowanych ziemniaków oraz kłóty, czyli kapusta z ziemiankami.

Mazowsze

Typowe dla Mazowsza jest zanoszenie resztek z kolacji wigilijnej zwierzętom. Części ludzi uważa, że w ten wyjątkowy wieczór zwierzęta przemawiają ludzkim głosem.

Wielkopolska

W Wielkopolsce panuje swoiste rozdarcie. W Koninie przychodzi Mikołaj, ale w Poznaniu, czy Gnieźnie często mówi się o Gwiazdorze. Podczas wieczerzy wigilijnej podaje się tutaj tradycyjny barszcz z uszkami, co ciekawe wrzuca się do niego grosik, a znalezienie go przynosi szczęście. Łuski z wigilijnego karpia wkłada się natomiast do portfela, aby zapewnić sobie dobrobyt na nadchodzący rok. Ciekawym daniem są też makiełki, czyli kluski zrobione z ciasta po pierogach podawane z makiem, miodem i bakaliami. Poza tym na stole można znaleźć także kompot z suszu, pierogi z kapustą i groch z karmelem.

Niezależnie od regionu, święta Bożego Narodzenia to piękny czas pełen miłości. Przekazywane z pokolenia na pokolenia zwyczaje świąteczne umacniają rodzinne więzi i czynią ten okres niezwykle wyjątkowym!

Magdalena Sibicka

Category : NZS

One thought on “Polskie Święta – piękno w różnorodności!”

  1. Polskie tradycje bożonarodzeniowe są piękne! Nawet po świętach fajnie wrócić do Waszego tekstu i zobaczyć jak świętowano w całej Polsce 🙂 🙂 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

10 + 13 =